Giáo dục trong dòng chảy lịch sử địa phương
Trường tiểu học Trưng Vương, tiền thân là Trường tiểu học Pháp - Việt có bề dày 113 năm lịch sử

Việc học của đất Thái Nguyên xưa đã được sử sách ghi chép lại. Đây là vùng đất đã sản sinh ra nhiều nhân tài, nuôi dưỡng những tâm hồn lớn. Nơi Văn Miếu Quốc Tử Giám - Trường đại học đầu tiên của nước Việt, bia đá bảng vàng còn lưu danh tên tuổi những vị đại khoa của đất Thái Nguyên.

Ra đời từ những năm đầu thế kỷ XX, Trường tiểu học Trưng Vương, tiền thân là Trường tiểu học Pháp - Việt, nằm ở vị trí trung tâm thành phố, nơi gắn bó với nhiều dấu ấn lịch sử của đất và người Thái Nguyên. Từ ngôi trường này, những thầy giáo người Việt Nam đầu tiên đã truyền bá cho các thế hệ học sinh lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương. Nhiều học sinh của trường sau này đã tham gia các phong trào yêu nước và phong trào cách mạng. Đối với người cán bộ nhiều năm tâm huyết với công tác địa phương như ông Phạm Trần Đang, ngôi trường mang giá trị lịch sử sâu sắc, là niềm tự hào của người dân địa phương.

Ông Phạm Trần Đang, Nguyên Phó Chủ tịch UBND phường Trưng Vương giai đoạn 1992-2005 kể lại: “Là trường có bề dày lịch sử trên 1 thế kỷ. Trong tiến trình phát triển của nhà trường từ bước ban đầu rất khó khăn. Lúc đó còn chiến tranh, mọi người huy động tất cả cho chiến tranh. Riêng phường Trưng Vương vẫn ưu tiên việc học. Một trường tiểu học có bề dày 113 năm ít lắm, có thể nói là không đâu có”.

Tháng 9/1945, trong ngày khai trường đầu tiên của đất nước, ở Thái Nguyên, hàng chục trường, lớp được thành lập, mở rộng cửa đón hàng ngàn con em nhân dân lao động. Một năm sau, toàn tỉnh đã có 97 trường với gần 4000 học sinh. Trên mảnh đất này, một trung tâm giáo dục đào tạo dần được hình thành. Trường THPT Lương Ngọc Quyến - một trong những ngôi trường đầu tiên của nền giáo dục quốc dân được thành lập ở Thái Nguyên ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công. Hơn 70 năm đã trôi qua, bao thế hệ giáo viên, bao lớp học sinh đã trưởng thành, đều mang trong tim niềm tự hào về ngôi trường mang tên người anh hùng của cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm nào.

Giáo dục trong dòng chảy lịch sử địa phương
Một góc phòng truyền thống của Trường THPT Lương Ngọc Quyến

NGND Trịnh Trúc Lâm, cựu giáo viên Trường THPT Lương Ngọc Quyến kể lại: “Với những phong trào “Mỗi người làm việc bằng hai”, phong trào “Vì miền nam ruột thịt”, thi đua với Sóng duyên hải, cờ Bắc Lý rất sôi nổi. Thầy trò rất hăng hái. Năm 1960, Bác Hồ về thăm trường là nguồn động viên, cổ vũ thầy và trò nhà trường tiếp tục cố gắng”.

Hệ thống các trường THPT trên địa bàn tỉnh phát triển rộng sau đó. Nhằm tăng cường công tác đào tạo nhân tài tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội cho địa phương và đất nước. Cùng với sự ra đời của hệ thống trường chuyên trên cả nước, năm 1988, Trường THPT Chuyên Thái Nguyên được thành lập. Qua hơn 30 năm xây dựng và trưởng thành, nhiều thế hệ học sinh ra trường đã trở thành những cán bộ cốt cán trong các cơ quan ban ngành của Đảng và Nhà nước, những doanh nhân thành đạt đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước.

Song hành trong từng giai đoạn lịch sử của Thái Nguyên là từng dấu mốc quan trọng của ngành giáo dục địa phương. Có thể thấy, ở giai đoạn nào, giáo dục luôn được quan tâm, ưu tiên hàng đầu bởi sản phẩm của giáo dục chính là con người - yếu tố tiền đề cho sự phát triển kinh tế- xã hội ở mỗi giai đoạn lịch sử đó.

Những năm 1964-1966, Thái Nguyên đánh những dấu mốc đầu tiên trong việc hình thành những cơ sở đào tạo nguồn nhân lực bậc đại học, vươn lên khẳng định vị trí là một trong những trung tâm giáo dục đào tạo lớn của đất nước. Từ những lớp học, giảng đường, nhiều thế hệ giáo viên, học sinh, sinh viên đã lên đường ra chiến trường. Cũng từ đây, hàng ngàn kỹ sư, y bác sĩ, cử nhân sư phạm tỏa đi khắp đất nước để phục vụ sự nghiệp kiến quốc của dân tộc. Đến hôm nay, Đại học Thái Nguyên là một trong 3 Đại học Vùng của cả nước, với nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao; nghiên cứu, chuyển giao khoa học công nghệ phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của khu vực trung du, miền núi phía Bắc.

GS.TS Phạm Hồng Quang, Giám đốc Đại học Thái Nguyên khẳng định: “Đây là một cơ sở đào tạo lớn cung cấp nguồn nhân lực cho tỉnh. Theo thống kê sơ bộ, nguồn lực ở trong các doanh nghiệp, đơn vị cơ quan nhà nước của tỉnh phần lớn là sinh viên Đại học Thái Nguyên. Đại học Thái Nguyên cũng đã làm tốt vai trò quan trọng là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở trình độ cử nhân, thạc sỹ, tiến sỹ ở tất cả các lĩnh vực lớn cho sự tăng trưởng kinh tế của tỉnh”.

Giáo dục trong dòng chảy lịch sử địa phương
Các đồng chí lãnh đạo tỉnh tham quan lớp học thuộc Chương trình đào tạo tiên tiến của ĐH Nông Lâm Thái Nguyên

Lớn mạnh theo năm tháng, lớn mạnh cùng quê hương gió ngàn, hệ thống giáo dục - đào tạo của Thái Nguyên tự hào với đầy đủ các bậc học, cấp học, đào tạo đa ngành nghề, lĩnh vực, với khả năng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước, góp phần tích cực vào việc thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Những năm vừa qua, tỉnh Thái Nguyên đã bố trí nhiều nguồn lực tập trung và huy động nhiều nguồn lực tài trợ khác tăng cường cơ sở vật chất, kiên cố hóa trường, lớp học, cải thiện môi trường giáo dục ngày một tốt hơn”.

Ông Nguyễn Văn Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và đào Thái Nguyên cho rằng: “Trong chặng đường vừa qua, giáo dục Thái Nguyên đã góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế của tỉnh. Mục tiêu phát triển dân trí cũng đã được đảm bảo. Hiện nay, đã thực hiện tốt công tác phổ cập giáo dục, người dân trong độ tuổi đều được đến trường. Trong đào tạo nhân lực, Thái Nguyên có lợi thế là có Đại học Thái Nguyên và hệ thống cơ sở đào tạo lớn đã góp phần đào tạo nguồn nhân lực chủ lực cho tỉnh và các tỉnh trong vùng, góp phần đào tạo những công dân thế hệ mới”.

Tri thức là nền tảng của sự phát triển. Đào tạo con người mới, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước để tạo nên sự phát triển cũng như làm chủ những giá trị phát triển ấy, Thái Nguyên đang làm hết sức mình để khẳng định vị trí trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục, khoa học kỹ thuật, y tế, du lịch, dịch vụ của vùng trung du, miền núi Bắc Bộ. Hơn ai hết, mỗi người dân đất Thái cảm nhận rõ niềm tự hào của mình về quê hương – trung tâm vun đắp hiền tài lớn thứ 3 của đất nước./.