RSS Youtube Facebook

Thứ năm 16/07/2020 23:03 Hotline: 0913.068.624 | 0912.194.333 | 0912.132.008

Thổ Nhĩ Kỳ đối mặt nhiều thách thức để xây dựng “vùng an toàn” tại Syria

10:38 | 08/09/2016

Để đạt được tham vọng của mình là xây dựng một “vùng an toàn” tại Syria, ít nhất, Thổ Nhĩ Kỳ cần cân bằng được sự mâu thuẫn giữa Mỹ và Nga.

Trong vài năm kể từ khi cuộc nội chiến tại Syria bắt đầu, Thổ Nhĩ Kỳ luôn kêu gọi các cường quốc cùng nhau tạo ra một khu vực để bảo vệ dân thường ở phía nam nơi bị chiến tranh tàn phá nặng nề, với mục tiêu kép là tránh tiếp giáp biên giới với khu vực IS và lực lượng người Kurd đang kiểm soát và ngăn chặn làn sóng di cư đã gây ra căng thẳng tại châu Âu.

Các nước đồng minh phương Tây cho đến nay luôn ngần ngại trước ý tưởng này, họ cho rằng nó sẽ đòi hỏi một lực lượng mặt đất đáng kể và một lượng máy bay tuần tra trong "vùng cấm bay" này. Đây có thể nói là một cam kết quan trọng trong một chiến trường đông đúc và lộn xộn như vậy. Nga, nước ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad, đã lập luận rằng bất kỳ sự xâm nhập của nước ngoài sẽ là bất hợp pháp nên họ phản đối về “vùng cấm bay”.

Tuy nhiên, cách đây 2 tuần, Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào miền bắc Syria, cùng chiến đấu với các đồng minh thuộc phe nổi dậy Syria, đã tạo ra một vùng mà các quan chức ở Ankara gọi là "khu vực an toàn". Địa điểm này cách nơi mà IS kiểm soát 90 km.

Thổ Nhĩ Kỳ bây giờ muốn thực hiện sâu hơn nữa các biện pháp hỗ trợ quốc tế để kiểm soát một vùng hình chữ nhật trải dài khoảng 40 km ở Syria, nằm giữa giữa hai bang do người Kurd kiểm soát ở phía đông và phía tây và có thể chống lại IS ở phía nam một cách dễ dàng.

"Giai đoạn đầu của kế hoạch đã đạt được. Thổ Nhĩ Kỳ không còn có đường biên giới với IS. Nhưng khu vực này vẫn còn rất mỏng và dễ bị tấn công từ phía bên kia", một quan chức cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết. "Điều phải làm bây giờ sẽ phụ thuộc vào sự phối hợp của các cường quốc liên minh và các hỗ trợ họ sẽ cung cấp", ông cho biết thêm.

Ahmed Osman, chỉ huy của nhóm phiến quân Sultan Murad, một trong những lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn, nói với truyền thông rằng ông muốn một "vùng an toàn" vĩnh viễn nhưng điều này đòi hỏi một thỏa thuận giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ và Nga.

Xung đột lợi ích

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, ngày 5/9, đã nêu vấn đề "vùng an toàn" một lần nữa với cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tại hội nghị thượng đỉnh G20 tại Trung Quốc.

Phát ngôn viên của ông Erdogan nói rằng, hai nước này không phản đối cũng không có dấu hiệu rõ ràng về sự ủng hộ trong các cuộc họp tại Hàng Châu (Trung Quốc).

Một quan chức cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng, một " vùng an toàn" đã trở thành hiện thực trên mặt đất và cần hỗ trợ của Nga và Mỹ, đặc biệt là trong việc thiết lập một vùng cấm bay.

Metin Gurcan, một cựu quan chức quan trọng trong quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và một nhà phân tích cho các tạp chí trực tuyến Al Monitor, cho biết Washington và Moscow cần nhiều chương trình nghị sự về tính khả thi trong kế hoạch của Thổ Nhĩ Kỳ.

Cuộc nội chiến Syria bắt đầu từ năm 2011, là một cuộc chiến của sự chắp vá khi đất nước bị chia thành nhiều mảnh nhỏ do quân đội chính phủ, các phe nổi dậy khác nhau và tổ chức IS kiểm soát.

tho nhi ky doi mat nhieu thach thuc de xay dung vung an toan tai syria
Xe tăng của Thổ Nhĩ Kỳ tham gia chiến dịch quân sự chống các tay súng
người Kurd tại khu vực biên giới với Syria. (Nguồn: EPA/TTXVN)

Mỹ - ủng hộ phe nổi dậy chống Tổng thống Syria Bashar al-Assad trong cuộc nội chiến này ưu tiên chống lại IS. Điều này mâu thuẫn với Thổ Nhĩ Kỳ về vai trò của lực lượng dân quân người Kurd (YPG) tại Syria. Mỹ đã ủng hộ các chiến binh người Kurd chống lại các chiến binh thánh chiến, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng đây là lực lượng thù địch liên quan đến phiến quân người Kurd trên lãnh thổ của mình.

Hai nước đồng minh NATO đã đạt được thỏa thuận dù chưa bên nào vừa lòng, theo đó máy bay chiến đấu YPG chỉ được hoạt động ở phía đông của sông Euphrates, ngay bên ngoài vùng đệm đề xuất của Thổ Nhĩ Kỳ, mặc dù Ankara đã nói họ chưa xác minh rằng YPG có thực hiện đúng cam kết.

Thổ Nhĩ Kỳ trong khi đó bắt đầu hướng mối quan tâm tới Nga kể từ khi hai nước khôi phục lại quan hệ trong tháng Tám - 9 tháng sau khi quan hệ ngoại giao đã bị phá vỡ khi Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ một máy bay phản lực chiến đấu của Nga gần biên giới Syria.

Phát ngôn viên của ông Erdogan cho biết, Nga đã lên tiếng ủng hộ đầy đủ cho hoạt động của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tách biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ với IS. Về phần mình, Thổ Nhĩ Kỳ cũng không phản đối quyền xuất nhập cảnh tức thì của ông Assad nữa.

Thách thức quân sự

Bên cạnh những thách thức ngoại giao, việc can thiệp sâu vào Syria của Thổ Nhĩ Kỳ khiến nước này gặp rủi ro lớn về quân sự.

Các lực lượng do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn đang bị đẩy về phía Manbij, một thành phố vừa được liên minh do Mỹ hậu thuẫn bao gồm YPG giành từ tay IS trong tháng trước. Các máy bay chiến đấu của người Kurd bắt đầu vượt quá địa phận phía đông của sông Euphrates.

Thị trấn do IS kiểm soát - Al-Bab, nằm phía tây của Manbij, là một mục tiêu chiến lược quan trọng cho cả hai lực lượng do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn và lực lượng người Kurd.

"Cuộc chiến của lực lượng do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi họ tiến về phía Nam", Abdullah Agar - một cựu lính Thổ Nhĩ Kỳ nói.

Thổ Nhĩ Kỳ là nước láng giềng với Syria. Nước này được coi là chốt tuyến quan trọng để thực hiện các cuộc tấn công ở Syria, đồng thời ngăn chặn dòng người di cư đang tràn sang châu Âu./.

Theo Báo điện tử ĐCSVN